ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಸಂಶೋಧನೆ

ಸುದ್ದಿ ಸಂಗ್ರಾಹಕಗಳಲ್ಲಿನ ಪಕ್ಷಪಾತದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿತ ಸಂಶೋಧನೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಹುಡುಕುವಿನ ಸಮತೋಲನದ ನಿಯಮಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೇಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ಹುಡುಕು ಏನನ್ನು ಬದಲಿಸಿತು.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಧಾರಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿವೆ.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ

ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಿಕ್ಕ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸುದ್ದಿ ಸಂಗ್ರಾಹಕಗಳ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಟಿತ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳೂ ಒಂದೇ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೇ ದೊಡ್ಡ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಪುಟದ ಮೂರನೇ ಒಂದರಿಂದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ; ಪಟ್ಟಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ; ಮತ್ತು ಹೊಸ ಬರಹವೇ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ವೈಯಕ್ತೀಕರಣವಲ್ಲ, ಹೊಸತನ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಗಾತ್ರದ ಆಧಾರದ ಜೋಡಣೆ ಎನ್ನುತ್ತವೆ ಆ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು. ಹಾಗಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವ ಪುಟ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯದಿದ್ದರೆ, ಸಮತೋಲಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಹುಡುಕುವಿನ ನಿಯಮಗಳು ಫೀಡ್‌ಗಳನ್ನಲ್ಲ, ಮಾಲೀಕರನ್ನು ಎಣಿಸುತ್ತವೆ; ಯಾರಿಗೂ ಎರಡನೇ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುವ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲ ಮಾಲೀಕರಿಗೂ ಒಂದು ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತ್ತವೆ; ಒಬ್ಬ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಸಿಗಬಹುದಾದ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ಮಿತಿ ಹಾಕುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಮಾಲೀಕರು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತವೆ. ಸಂಶೋಧನೆ ಈ ದಾರಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ: ಒಂದು ಅವಕಾಶದೊಳಗೆ ಯಾರು ಮೊದಲು, ಮಾಲೀಕತ್ವದ ದತ್ತಾಂಶ ಎಷ್ಟು ನಿಖರ, ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ತಲುಪದ ಪುಟಗಳು. ಸಂಶೋಧನೆ ಕಂಡದ್ದು, ಹುಡುಕುವಿನ ನಿಯಮಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಹೋಲುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ಏನು ಬದಲಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಪುಟ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಬೇರೆ ಸಂಗ್ರಾಹಕಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು ಕಂಡದ್ದು

2016ರ ಮೇ 31ರಿಂದ ಜುಲೈ 8ರವರೆಗೆ, ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಗೂಗಲ್‌ನ “In the News” ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಕೊಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ 44.2, ಮತ್ತು ಅದರ ಮೊದಲ, ಅತ್ಯಂತ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶೇ 64.4, CNN ಮತ್ತು The New York Times ಪಾಲಾಗಿತ್ತು (Diakopoulos and colleagues).

ಗೂಗಲ್‌ನ Top Stories ಕುರಿತ 2017ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, 20 ಮೂಲಗಳು ಒಟ್ಟು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಡೆದವು, ಮತ್ತು 678 ಮೂಲಗಳ ಮೊದಲ ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಶೇ 86 ಪಡೆಯಿತು. ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ 83.5 ಒಂದು ದಿನಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಳೆಯ ಲೇಖನಗಳದ್ದು; ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊಸ ಬರಹ ಕೊಡಬಲ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸೂಚಿಸಿದರು (the Tow Center’s summary; the paper).

ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಗೂಗಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ ಕುರಿತ 2024ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, ಶೇ 2.1 ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಒಟ್ಟು ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಅರ್ಧವನ್ನು ಕೊಟ್ಟವು. ಸರಳವಾಗಿ ಎಣಿಸಿದರೆ ಹತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಶೇ 21–36 ಫಲಿತಾಂಶಗಳು; ಸ್ಥಾನದ ತೂಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ 77–81. ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದ ಲೇಖನಗಳು ಸರಾಸರಿ 13.3 ಗಂಟೆ ಹಳೆಯವು; 2ರಿಂದ 5ನೇ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 14.0 ಗಂಟೆ, ಆರನೇ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗೆ 17.2 ಗಂಟೆ (Hernandes and Corsi). ಸರಳ ಮತ್ತು ತೂಕದ ಪಾಲುಗಳ ನಡುವಿನ ಈ ಅಂತರವೇ ಬಹು ಮುಖ್ಯ: ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದವರಿಗೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ.

ಕಾರಣ ವೈಯಕ್ತೀಕರಣವಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ವಿರುದ್ಧ ರಾಜಕೀಯ ಒಲವಿನ ಜನರು ಶೇ 99.9 ಬಾರಿ ಗೂಗಲ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಕಂಡರು; ಪ್ರತಿ ಹುಡುಕಾಟ ತೋರಿಸಿದ್ದರಲ್ಲಿ, ಸರಾಸರಿ, ಹೆಚ್ಚು ಶಿಫಾರಸಾದ ಐದು ಸಂಸ್ಥೆಗಳದ್ದೇ ಶೇ 69 (Nechushtai and Lewis, summarised by JournalismAI). ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಇದೇ ಬಗೆಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಒಂಬತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಕೊಂಡಿಗಳ ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗ ಕೊಟ್ಟವು; ವೈಯಕ್ತೀಕರಣದ ಸುಳಿವು ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತು (Evans, Jackson and Murphy). ಜನರು ಕಂಡ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿದ ಪಕ್ಷಪಾತದ ಅಥವಾ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಲ್ಲದ ಸುದ್ದಿ ಆಲ್ಗೊರಿದಮ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಂದ ಬಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಗೂಗಲ್ ಸರ್ಚ್ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಕಂಡಿತು (Robertson and colleagues). ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ಆದ ಜೋಡಣೆಯ ಗುಣ; ಸಂಗ್ರಾಹಕದ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾಗವೂ ಅದೇ.

ವಿನ್ಯಾಸದ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತವೆ. Apple Newsನಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಗೊರಿದಮ್ ಆರಿಸುವ Trending ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮೂರು ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಶೇ 45.2 ಸುದ್ದಿಗಳು; ಸಂಪಾದಕರು ಆರಿಸುವ Top Stories ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮೂರಕ್ಕೆ ಶೇ 23.7 (Bandy and Diakopoulos).

ಅಳತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದೂ ಮುಖ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹುಡುಕದ ಹೊರತು ಗೂಗಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳೇ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿದವು ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಕಂಡಿತು (Fischer, Jaidka and Lelkes). ಅದರ ಅಸಮಾನತೆಯ ಅಳತೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಸರಿಪಡಿಸಿದರೆ ಆ ಅಳತೆ ಸರಾಸರಿ ಶೇ 56 ಇಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗೂಗಲ್‌ನ ಸಂಶೋಧಕರೊಬ್ಬರು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಿದರು (Magnusson). ಹಾಗಾಗಿ ಹುಡುಕು ತನ್ನ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಜೊತೆ ತನ್ನ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಉದ್ಯಮದ ಪ್ರಕಟಿತ ಪದ್ಧತಿ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ. ದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಾಹಕವೊಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿರುವ, ಸಂಖ್ಯೆಯಿರುವ ಏಕೈಕ ನಿಯಮ ಗೂಗಲ್‌ನ 2019ರ ಜೂನ್ ನಿಯಮ: ಮೇಲಿನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ತಾಣದ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ತಾಣದ ಉಪಡೊಮೇನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದೇ ತಾಣವೆಂದು ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (Search Engine Journal). ಇದು ಮುಖ್ಯ ವೆಬ್ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ, ಸರ್ಚ್‌ನ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು (Search Engine Roundtable). ಮಹತ್ವದ ಮೂಲ ವರದಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಗೂಗಲ್ ಹೇಳಿದೆ (Google); ನಂತರ, ಮರುಪ್ರಕಟಿತ ಪುಟ ಮೂಲಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬುದೂ ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಿ, ಬೇರೆಯವರ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಮರುಪ್ರಕಟಿಸುವ ತಾಣಗಳು ಆ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸರ್ಚ್ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ಹೊರಗಿಡುವಂತೆ ಕೇಳಿತು (Search Engine Journal).

ಕೆಲವು ಸುದ್ದಿ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳು ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ ರೇಟ್ ಮಾಡಿದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯುತ್ತವೆ; ರೇಟಿಂಗ್ ಮೂರನೆಯವರದು (Ground News) ಅಥವಾ ತಮ್ಮದೇ ಸಂಪಾದಕರದು (SmartNews, reported by TechCrunch). ಹುಡುಕುವಿನ ನಿಯಮಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ: ಹುಡುಕು ಯಾವ ರೇಟಿಂಗ್ ಅನ್ನೂ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. Ground News 2,200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮಾಲೀಕರನ್ನು ಕೈಯಾರೆ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ; ಹುಡುಕುವಿನ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೆ ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ್ದು ಅದು.

ಪಟ್ಟಿಯೊಂದು ವಾಲುವ ಮೂರು ಬಗೆ

ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಂಶೋಧನೆ ಇದನ್ನು ಓದುಗರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಯಾರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೋ ಅವರಿಗೂ ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ (Burke). ಓದುಗರು ಪಟ್ಟಿಯ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚು ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಮಾದರಿ j ಸ್ಥಾನದ ಬರಹಕ್ಕೆ 1 ÷ log(1 + j) ಗಮನದ ಪಾಲು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿ ಅಂಕಗಳ ಸಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗೋಚರತೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ (Singh and Joachims). ಸುದ್ದಿಯ ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜೋಡಿಸಿದಾಗ, ಕೇವಲ ಶೇ 2 ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೇಖನಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಗೋಚರತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು; ಕ್ಲಿಕ್‌ಗಳ ಆಧಾರದ ಜೋಡಣೆ ತನ್ನನ್ನೇ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡವಕ್ಕೇ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಲಿಕ್ (Morik and colleagues).

ಜನಪ್ರಿಯತೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಹೆಚ್ಚು ರೇಟಿಂಗ್ ಪಡೆದವುಗಳನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ (Abdollahpouri and colleagues). ಹುಡುಕು ಕ್ಲಿಕ್ ಅಥವಾ ರೇಟಿಂಗ್ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾಗಿ ಅಂಥದ್ದೇನೂ ಅದರ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಮರಳಿ ಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹುಡುಕುವಿನಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ್ದು ಪೂರೈಕೆ: ಎಣಿಕೆ ಮಾಲೀಕರವಾರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಹಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿರುವ ಮಾಲೀಕರು ಹಲವು ಧ್ವನಿಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಮಾಲೀಕರು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಜೋಡಿಸುವುದು ಆ ದಾರಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮಾಣ. ಸದಾ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮ, ಹೊಸದು ಮೊದಲು ಎಂಬ ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನೂ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಮಾಲೀಕರವಾರು ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ಮಿತಿ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಿಗುವ ಲಾಭವನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತವೆ; ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುದ್ದಿಗಳಾಗಿ ಗುಂಪು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಒಂದು ಸುದ್ದಿಸಂಸ್ಥೆಯ ವರದಿ ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ತುಂಬುವುದಿಲ್ಲ. ಇವು ಪ್ರಮಾಣಿತ ರಕ್ಷಣೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ: ಬಹುತೇಕ ಒಂದೇ ಆದ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು (Manku and colleagues) ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಾಣಕ್ಕೆ ಮಿತಿ.

ಹೊಸತನ. ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ನೇರವಾಗಿ ಅಳೆದದ್ದು ಇದನ್ನೇ. ಹುಡುಕು ಸುದ್ದಿಗೆ ಕೊಡುವ ತೂಕ, ಅದರ ಮಾಲೀಕರು ÷ (1 + ಹೊಸ ವರದಿ ಬರದ ಗಂಟೆಗಳು ÷ 8), ಇನ್ನೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ಒಲವು ತೋರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಹೊಸ ಮುಖ್ಯಾಂಶವೇ ಗೆಲ್ಲಲು ಬಿಡದೆ, ಹೊಸತನವನ್ನು ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಮಾಲೀಕರು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು ಎಂಬುದರಿಂದ ಗುಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಶೋಧನೆಯ ಎದುರು ಹುಡುಕುವಿನ ನಿಯಮಗಳು

23ನೇ ಸುತ್ತಿನ ನಂತರ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026) ಇದ್ದಂತೆ ಪ್ರತಿ ನಿಯಮ, ಅದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಥವಾ ಮಾನದಂಡ, ಮತ್ತು ಅದು ನಿಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

  1. ಫೀಡ್‌ಗಳನ್ನಲ್ಲ, ಮಾಲೀಕರನ್ನು ಎಣಿಸಿ.

    ಗೂಗಲ್ ತಾಣದ ಉಪಡೊಮೇನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ತಾಣವೆಂದು ಎಣಿಸುತ್ತದೆ (Search Engine Journal). ಸ್ಪರ್ಧಾ ಕಾನೂನಿನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾಲುಗಳ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸುತ್ತದೆ (US Department of Justice). ಪ್ರತಿ ಭಾಷಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಮಾಲೀಕರವಾರು ಅಳೆಯಬೇಕೆಂದು ಭಾರತದ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಕ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತ್ತು (TRAI, 2014).

    ವೆಬ್ ವಿಳಾಸದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಮಾಡುವ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಯಾವುದೇ ಬಹಿರಂಗ ಸಂಗ್ರಾಹಕ ನಿಯಮಕ್ಕಿಂತ ಇದು ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮಾಲೀಕತ್ವದ ದತ್ತಾಂಶ ತಪ್ಪಿದ್ದರೆ ಇದು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆ.

  2. ಯಾರಿಗೂ ಎರಡನೇ ಅವಕಾಶದ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲ ಮಾಲೀಕರಿಗೂ ಒಂದು ಅವಕಾಶ.

    ಚುನಾವಣೆಯ ಸ್ಥಾನಗಳಂತೆ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹಂಚುವ, ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ವೈವಿಧ್ಯದ ಒಂದು ವಿಧಾನ; ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮಾಲೀಕರ ಮತ ಸಮಾನ (Dang and Croft). ಪ್ರತಿ ಧ್ವನಿಗೂ ಸಮಾನ ಪಾಲು ಎಂಬ “ಮುಕ್ತ” ವೈವಿಧ್ಯ (Loecherbach and colleagues); ಚರ್ಚಾತ್ಮಕ ಮಾದರಿಯ ಸಮಾನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರ (Vrijenhoek and colleagues).

    ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಸಮತೋಲನ, FA*IR ವಿಧಾನ ರಕ್ಷಿತ ಗುಂಪಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಕನಿಷ್ಠ ಪಾಲು ಕಾಯುವಂತೆ (Zehlike and colleagues). ಇದು ಜೀವಂತ ಚರ್ಚೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಗೋಚರತೆಯ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸುತ್ತದೆ (ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ).

  3. ಒಂದು ಅವಕಾಶದೊಳಗೆ, ಹೆಚ್ಚು ತೂಕದ್ದು ಮೊದಲು.

    1 ÷ log(1 + j) ಸ್ಥಾನದ ಪಕ್ಷಪಾತ (Singh and Joachims); ಹಲವು ಜೋಡಣೆಗಳಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹಂಚಿದ ಗಮನ (Biega and colleagues).

    ಸಮ ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಸಮ ತೂಕದವುಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಅನುಕೂಲ; ಸರದಿ ಬದಲಿಸಿ ಅಥವಾ ಸರಿದೂಗಿಸಿ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಸಂಶೋಧನೆ. 29ನೇ ಸುತ್ತು ಇದನ್ನು ಬದಲಿಸಿತು (ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ).

  4. ಒಂದು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಾಲೀಕರ ಗರಿಷ್ಠ 2 ಸುದ್ದಿಗಳು, ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ 3.

    ಮೇಲಿನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಾಣಕ್ಕೆ ಎರಡು ಎಂಬ ಗೂಗಲ್‌ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಿತಿ.

    ಉದ್ಯಮದ ಏಕೈಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರ.

  5. ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ 10 ಸುದ್ದಿಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಮಾಲೀಕರು ಉಳಿದವರಿಗಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕು.

    ಫಲಿತಾಂಶವೊಂದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಂದು ಗೂಗಲ್‌ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಂಡಾಗ ಅದರ ಮಿತಿ ಸಡಿಲಾಗುವಂತೆ, ಸಡಿಲಾಗುವ ಮಿತಿ. ಮಾಧ್ಯಮ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಕಾನೂನು ಮಿತಿಗಳು ತುಂಬಾ ಮೇಲಿವೆ: ಟಿವಿ ವೀಕ್ಷಕರ ಶೇ 30ರಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ ಎಂದು ಜರ್ಮನಿ ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ (Medienstaatsvertrag § 60).

    ಪುಟವೊಂದರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಆಯ್ಕೆ, ಕಾನೂನಿನ ಸಮಾನಾಂತರವಲ್ಲ.

  6. ಸುದ್ದಿಯ ತೂಕ: ಅದರ ಮಾಲೀಕರು ÷ (1 + ಹೊಸ ವರದಿ ಬರದ ಗಂಟೆಗಳು ÷ 8).

    ಹೊಸತನದ ಆಧಾರದ ಜೋಡಣೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊಸ ಬರಹ ಕೊಡಬಲ್ಲ ಪ್ರಕಾಶಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಬಹುದು (the Tow Center).

    ಸುದ್ದಿ ಎಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೂಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಪ್ರಮಾಣವಲ್ಲದ ಅರ್ಹತೆಯ ಸೂಚನೆ; ಇತ್ತೀಚಿನ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ಒಲವು ಇನ್ನೂ ಇದೆ. 8 ಗಂಟೆ ಎಂಬುದು ಹುಡುಕುವಿನ ಆಯ್ಕೆ; ಸಂಶೋಧನೆ ಯಾವ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.

  7. ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಮಾಲೀಕರು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸುದ್ದಿಗಳಿರುವ ಮಾಲೀಕರ ವರದಿಯೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

    ಮೂಲ ವರದಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಗೂಗಲ್ ಕೊಡುವ ಒತ್ತು (Google), ಮತ್ತು ಮೂಲವನ್ನು ಮರುಪ್ರಕಟಿತ ಪ್ರತಿಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಅದಕ್ಕಿರುವ ಕಷ್ಟ (Search Engine Journal).

    ಮೊದಲು ಯಾರು ಎಂಬುದರ ಬದಲು ಸ್ಥಳವಿರುವವರ ಮೂಲಕ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರಿಂದ, ಸಮತೋಲನಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲ ವರದಿಗಾರರ ಶ್ರೇಯ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಯಾರು ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದೇ ಕಷ್ಟ.

  8. ಒಂದು ಪರಿಶೀಲನೆ: ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾಲೀಕರ ಸಂಖ್ಯೆ, ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮಾಲೀಕರು ಶೇ 15 ಮೀರಿದರೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ.

    ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು ವರದಿ ಮಾಡುವಂತೆ HHI, ಮೇಲಿನವರ ಪಾಲು, ಜಿನಿ ಮತ್ತು ಸಮತೆ (Hernandes and Corsi; Bandy and Diakopoulos).

    ಸಂಶೋಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದು ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಅವು ಎಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನಲ್ಲ. 29ನೇ ಸುತ್ತು ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿತು.

  9. ಫೀಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮುಂದಿನ ಸಮಯವಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ತಂದ ಸಮಯವೇ ಆಗುತ್ತದೆ.

    ಮುಂದಿನ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಡಿ ಎಂದು ಗೂಗಲ್ ಪ್ರಕಾಶಕರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ (Google Search Central).

    ಮುಂದಿನ ಸಮಯಗಳನ್ನು ಸರಿಸುವುದು ಆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣ. ಎರಡು ಮೂರು ಗಂಟೆಗೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ತಲುಪುವ ಫೀಡ್‌ಗಳು ಗಂಟೆಗೊಮ್ಮೆ ಬರುವವುಗಳ ಎದುರು ಸೋಲುತ್ತವೆ.

  10. ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳಿಲ್ಲ, ಕೈಯಾರೆ ಮೇಲೆತ್ತುವುದಿಲ್ಲ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸುಳಿವುಗಳಿಲ್ಲ.

    ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತದ ಬರಹಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನೆಲೆ ಕೊಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಯುರೋಪ್‌ನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ: ಯಾವುದು ಅಂಥ ಬರಹ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನ “clear, non-discriminatory, viewpoint neutral, transparent, and objectively justifiable” (ಸ್ಪಷ್ಟ, ತಾರತಮ್ಯರಹಿತ, ನಿಲುವು-ತಟಸ್ಥ, ಪಾರದರ್ಶಕ, ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನೀಯ) ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರಬೇಕು (Council of Europe, 2021; quoted by Policy Review).

    ಬೇರೆ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬರೆದದ್ದು, ಆದರೆ ಈ ಬಗೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುವಿನ ದಾರಿಗೆ ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ ವಿವರಣೆ.

ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ: ಒಂದು ಆಯ್ಕೆ, ತೀರ್ಮಾನವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ

ಗುರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧಕರಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜೋಕಿಮ್ಸ್ “demographic parity” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಗುಂಪುಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆಲೆ ತೆರಬೇಕಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆಗೆ ತಕ್ಕ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ (Singh and Joachims). ಬಿಯೆಗಾ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೂ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಗೆ ತಕ್ಕ ಗಮನವನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ (Biega and colleagues). ಅರ್ಹತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹಂಚುವ ನಿಯಮ ಕೆಲವರಿಗೆ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಕ್ರಮಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕೆಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿ ತರಬಹುದು ಎಂದು ಸೈತೊ ಮತ್ತು ಜೋಕಿಮ್ಸ್ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಗೋಚರತೆ ಅರ್ಹತೆಯೊಂದಿಗೆ ನೇರ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಏರಬೇಕು ಎನ್ನಲು ತಾತ್ವಿಕ ಕಾರಣ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ (Saito and Joachims). ಸರಿಯಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ (Zehlike, Yang and Stoyanovich). ಸುದ್ದಿ ವೈವಿಧ್ಯದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವಾದವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಯಾವ ಒಬ್ಬರೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವಂತಾಗಬಾರದು (the Dagstuhl manifesto).

ಹುಡುಕುವಿನ ಉತ್ತರ: ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಅರ್ಹತೆಯಲ್ಲ; ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು ತೋರಿಸುವಂತೆ, ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಬರಹ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಬರುವ ಲಾಭವನ್ನು. ಪ್ರತಿ ಅವಕಾಶದೊಳಗೆ ಹುಡುಕು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಮಾಣವಲ್ಲದ ಅರ್ಹತೆಯ ಸೂಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ: ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಮಾಲೀಕರು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು.

ಇದರ ಬೆಲೆ ನಿಜ, ಹುಡುಕು ಅದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಮಾಲೀಕರು ಹಲವು ದೊಡ್ಡ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಕೊಟ್ಟಾಗ, ಅವರ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸುದ್ದಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ದುರ್ಬಲ ಸುದ್ದಿಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರಬಹುದು; ಒಂದೇ ದುರ್ಬಲ ಸುದ್ದಿಯಿರುವ ಸಣ್ಣ ಮಾಲೀಕರಿಗೂ ಪೂರ್ಣ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ಮೂಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ನಿಲುವುಗಳ ಬಗ್ಗೆಯಲ್ಲ: ಇಬ್ಬರು ಮಾಲೀಕರು ಒಂದೇ ಮಾತು ಹೇಳಬಹುದು, ಮತ್ತು ಜನರು ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ಓದುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟದ್ದು (Loecherbach and colleagues). ಪುಟ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ಆದ್ದರಿಂದ, ಅದು ಓದುಗರನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯಲಾರದು (Vrijenhoek and colleagues).

ನಿಯಮಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಸೋರಿದವು

ಸ್ಥಾನ. ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ಪ್ರತಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸುದ್ದಿಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಅವು ಎಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನಲ್ಲ; ಸಾಲಿನ ಮೊದಲ ಸುದ್ದಿಗೆ ಕೊನೆಯದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ (Singh and Joachims). ಸಂಶೋಧನೆಯ ಉತ್ತರಗಳು: ಹಲವು ಜೋಡಣೆಗಳಾದ್ಯಂತ ಗಮನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹಂಚುವುದು (Biega and colleagues); ಪ್ರತಿ ಗುಂಪಿಗೆ ಅದರ ಅರ್ಹತೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಗೋಚರತೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಅದರ ಬರಹಗಳ ಅಂಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವುದು (Morik and colleagues); ಅಥವಾ ಬದಲಾಗುವ ಜೋಡಣೆಗಳಾದ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು (Diaz and colleagues).

ಮಾಲೀಕತ್ವದ ದತ್ತಾಂಶ. ಮಾಲೀಕರವಾರು ಗುಂಪು ಮಾಡುವುದು ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಪಟ್ಟಿಯಷ್ಟೇ ಸರಿ. ನ್ಯಾಯದ ಸಂಶೋಧನೆ ಪೂರೈಕೆದಾರರನ್ನು ಲಿಂಗ, ವಯಸ್ಸು ಅಥವಾ ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯವರು ಎಂಬಂಥ ಗುಣಗಳಿಂದ ಗುಂಪು ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಕಂಪನಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವದಿಂದ ಗುಂಪು ಮಾಡುವ ಯಾವುದೂ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ (Gómez, Boratto and colleagues). ಒಂದು ಕೊಂಡಿ ತಪ್ಪಿದರೆ ಒಂದು ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅವಕಾಶ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಯಾರು ಯಾವುದರ ಮಾಲೀಕರು ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಮಾಡುವ ಪರಸ್ಪರ ಷೇರು ಹಿಡುವಳಿಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಅಳೆಯುವ ಮಾನದಂಡಗಳೇ ಇಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು Media Ownership Monitor ಕಂಡಿತು (Reporters Without Borders); ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಅಳೆಯಲು ಬೇಕಾದ ದತ್ತಾಂಶ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲೂ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂದು Centre for Media Pluralism and Media Freedom ಹೇಳುತ್ತದೆ (CMPF). TRAIನ 2014ರ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಶೇ 20 ಷೇರುಗಳನ್ನು, ಅಥವಾ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು, ನಿಯಂತ್ರಣವೆಂದು ಎಣಿಸಿತ್ತು (TRAI, 2014).

ಹೊಸತನ. ಅದು ಮೂರು ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಬಂತು. ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ಕರಗುವ ತೂಕದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಮೂರು ಗಂಟೆಗೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ತಲುಪುವ ಫೀಡ್‌ಗಳು ಗಂಟೆಗೊಮ್ಮೆ ಬರುವವುಗಳ ಎದುರು ಸೋಲುತ್ತವೆ. ಹುಡುಕಾಟ ಮತ್ತು ವಿಷಯದ ಪುಟಗಳು ಹೊಸದನ್ನು ಮೊದಲು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಮಿತಿ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಫೀಡ್‌ಗಳು ಒಂದೇ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಬೀಳುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಆ ವಿಭಾಗದ ಎರಡು ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಯಾವುದೂ ನಿಯಮದ ದೋಷವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಕೆಲವು ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಿತು.

ಸಂಶೋಧನೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಹುಡುಕು ಮಾಡಿದ್ದು

1. ಒಳಹರಿವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ. ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ ಅನ್ನು ಈಗ ಒಬ್ಬ ಮಾಲೀಕರೆಂದು ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2026ರ ಮೇ ತಿಂಗಳ ರೇಟಿಂಗ್ ವರದಿಯೊಂದು ಕನ್ನಡಪ್ರಭದ ಕಂಪನಿಯನ್ನು Asianet News Network‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ (Acuité); ಅದರಲ್ಲಿ Asianet News Network‌ಗೆ ಶೇ 51 ಪಾಲಿದೆ (Newslaundry, 2024). ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮಾಲೀಕರಿಗೂ ಮಾತೃಸಂಸ್ಥೆ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಕಂಪನಿ ದಾಖಲೆಗಳು, ರೇಟಿಂಗ್ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಸ್ವಂತ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಯಿತು; ಬೇರೆ ಯಾವ ಹಂಚಿಕೆಯ ಮಾಲೀಕರೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಫೀಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆ ತಮ್ಮದೇ ಸರದಿ.

2. ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು ಅಳೆಯುವುದನ್ನೇ ಅಳೆಯಿರಿ. ಹುಡುಕುವಿನ ಸಮತೋಲನ ಪರಿಶೀಲನೆ ಈಗ ವರದಿ ಮಾಡುವುದು: ಮೊದಲ ಮೂರು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಐದು ಮಾಲೀಕರ ಪಾಲು; ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನಗಳ ಮಾಲೀಕರು; 1 ÷ log₂(1 + ಸ್ಥಾನ) ಇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾನದ ತೂಕದ ಪಾಲುಗಳು; ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾಲೀಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೊತೆ HHI, ಸ್ಪರ್ಧಾ ಕಾನೂನಿನ 1,000 ಮತ್ತು 1,800ರ ಹಂತಗಳನ್ನು ಪರಿಚಿತ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಿ (US Department of Justice); ಮತ್ತು ಸಮತೆ. ಅದು ಪ್ರತಿದಿನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸುದ್ದಿ ಪುಟಕ್ಕೆ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಮಿತಿಯೂ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ; ತಮ್ಮ RADio ಅಳತೆಗಳು “not to serve as thresholds” (ಮಿತಿಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅಲ್ಲ) ಎಂದು ಅವುಗಳ ಲೇಖಕರೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (Vrijenhoek and colleagues, 2022). ಒಬ್ಬ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಶೇ 15 ಎಂಬ ಗೆರೆ ಹುಡುಕುವಿನದೇ ಆಯ್ಕೆ.

3. ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಿ. ವಿಭಾಗದೊಳಗೆ, ಸಮಾನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಾಲೀಕರು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪುಟದಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ಸುದ್ದಿಗಳಿರುವ ಮಾಲೀಕರದು ಈಗ ಮೊದಲು. ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ, ಪುಟದೊಂದಿಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಲೀಕರು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಯಾವ ಸುದ್ದಿಯೂ ದಾಟುವುದಿಲ್ಲ.

4. ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಉಳಿದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಗೂ ಒಯ್ಯಿರಿ. ಹುಡುಕಾಟ ತನ್ನ 100ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಾಲೀಕರ ಗರಿಷ್ಠ 8 ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು, ವಿಷಯದ ಪುಟಗಳು 6ನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ; ಉಳಿದವು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ “ಇನ್ನಷ್ಟು” ಸಾಲಿನಡಿ ಇವೆ. “N ವರದಿಗಳು” ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿ ಒಂದು ಸುದ್ದಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮದ ವಿಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಲೇಖನ ಒಂದೇ ವರದಿ.

5. ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ. ಹುಡುಕು ಸಮತೋಲನ ಕಾಯುವ ಬಗೆ ಪ್ರತಿ ನಿಯಮವನ್ನು, ಅದರ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾರಣವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಎಣಿಕೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿರುವವು: ಮಾಲೀಕರ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಒಬ್ಬ ಮಾಲೀಕರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಸಮತೋಲನ (Gómez, Boratto and colleagues); ಮತ್ತು ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದುದಕ್ಕಿಂತ ಯಾವ ಮಾಲೀಕರೂ ಕೆಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪರಿಶೀಲನೆ (Saito and Joachims).

ಭಾರತ: ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಪೂರೈಕೆ, ಪರಿಶೀಲನೆಗಳಿಲ್ಲ

ಭಾರತದ ಗೂಗಲ್ ನ್ಯೂಸ್, ಡೈಲಿಹಂಟ್, ಇನ್‌ಶಾರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಚ್ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಗಳ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಯಾವ ಪ್ರಕಟಿತ ಪರಿಶೀಲನೆಯೂ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಇವು ಅನೇಕ ಓದುಗರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ: ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವ, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಭಾರತೀಯರ ಕುರಿತ ರಾಯಿಟರ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ 2022ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ 53 ಮಂದಿ ಗೂಗಲ್ ನ್ಯೂಸ್, ಶೇ 25 ಡೈಲಿಹಂಟ್, ಶೇ 19 ಇನ್‌ಶಾರ್ಟ್ಸ್ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು (Reuters Institute).

ಅವು ಆಧರಿಸುವ ಪೂರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ. ಹಿಂದಿ ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಶೇ 76.45 ನಾಲ್ಕು ಹಿಂದಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪಾಲು; ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಓದುಗರು; ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಯಾವ ಮಿತಿಯನ್ನೂ ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ (Reporters Without Borders). ಆ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಸಂಗ್ರಾಹಕ ಅದನ್ನೇ ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾಗಿ ಮಾಲೀಕರವಾರು ಸಮತೋಲನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಷ್ಟೇ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯ. ಭಾರತದ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಆಯೋಗ, 2022ರಲ್ಲಿ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾ, ಸುದ್ದಿ ಪ್ರಕಾಶಕರಿಗೆ ಗೂಗಲ್‌ನ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ದಾರಿ ಇಲ್ಲವೆಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದಿತು (TechCrunch); ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಗೂಗಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತ ಪ್ರಕಾಶಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿದವು ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಕಂಡಿತು (Agarwal).

ಭಾರತದ ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ ಮಾನದಂಡ TRAIನ 2014ರ ಶಿಫಾರಸು: ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವಾರು 12 ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡವೂ ಸೇರಿ, ಸುದ್ದಿಯ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವನ್ನು HHI ಮೂಲಕ ಅಳೆಯುವುದು; 1,800 ಮೀರಿದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಎನ್ನುವುದು; ಮತ್ತು ಟಿವಿ ಹಾಗೂ ಪತ್ರಿಕೆ ಎರಡೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಒಬ್ಬ ಮಾಲೀಕರು ಎರಡಕ್ಕೂ 1,000 ಅಂಕಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸೇರಿಸದಂತೆ ತಡೆಯುವುದು (TRAI, 2014). ಅದರ ಘಟಕ, ಒಂದು ಭಾಷಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಾಲೀಕರು, ಹುಡುಕುವಿನ ಎಣಿಕೆಗಳ ಘಟಕವೇ. TRAI 2022ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಿತು (TRAI, 2022); ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ಇನ್ನೂ ಅಂಥ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಲ್ಲ (Reporters Without Borders).

ಕಾನೂನಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಅನಿಶ್ಚಿತ. 2021ರ ಐಟಿ ನಿಯಮಗಳು ಸುದ್ದಿ ಸಂಗ್ರಾಹಕಗಳನ್ನು ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆಗೆ ಬದ್ಧ ಪ್ರಕಾಶಕರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ‘ಕ್ಯುರೇಶನ್’ (ಆಯ್ದು ಜೋಡಿಸುವುದು) ಎಂದರೇನು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ (MeitY). ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ 2021ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಎರಡು ಉಪನಿಯಮಗಳಿಗೆ ತಡೆ ನೀಡಿತು (Internet Freedom Foundation), ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದೇ ರೀತಿ ಮಾಡಿತು (The Tribune). 2026ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನ ಕರಡು ತಿದ್ದುಪಡಿಯೊಂದು ನಿಯಮಗಳ ಆ ಭಾಗವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ (IFEX; SFLC.in). ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗಳು ಮತ್ತು ಕರಡು ಈಗ ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ದೃಢಪಡಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ನಿಯಮಗಳಡಿ ಹುಡುಕು ಸುದ್ದಿ ಸಂಗ್ರಾಹಕವೇ ಎಂಬುದು ಬಾಕಿ ಇರುವ ಅದರ ಕಾನೂನು ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಮಾಲೀಕರವಾರು ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಯಾವ ಭಾರತೀಯ ನಿಯಮವೂ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಿಷೇಧಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ.

ತಿಳಿಯದವು

ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶವಿರುವ ಪುಟಗಳು ಕಡಿಮೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಎಂದು ಓದುಗರಿಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಯಾವ ಅಧ್ಯಯನವೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿಲ್ಲ; ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಲೀಕರವಾರು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿದ ಯಾವ ಪ್ರಕಟಿತ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಬಂಧವೂ ಇಲ್ಲ. ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆಗಳು ಮಾಧ್ಯಮದ ಬರಹಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು (the European Media Freedom Act, Article 18) ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗಳು ತಮ್ಮ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸಬೇಕು (the Digital Services Act, Article 27, as described by the DSA Observatory) ಎಂಬ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಿಯಮಗಳು ಹುಡುಕುವಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಅವು ಅಳತೆಗೋಲು, ಬಾಧ್ಯತೆಯಲ್ಲ.

ಪೂರ್ಣ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ವರದಿ, ಅದು ಆಧರಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಆಧಾರಗಳಿರುವ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಬರೆದಂತೆಯೇ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ: ಸಂಶೋಧನಾ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು (ಇಂಗ್ಲಿಷ್). ಅವು ಉಲ್ಲೇಖ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಮುನ್ನದ ಕಾರ್ಯ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು; ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿ ಈ ಪುಟ.